Schiffländiwaar

Seegfrörni 1963: Kantonsrat und Richter Joseph Stadler 1882–1968 mit seiner Frau Milly Stadler-Völkle. Bild: zvg

My Grossvatter müetterlichersyts isch z Kirchbärg im Sant Gallische uufgwachse. Är hed um 1899 ume, wie ganz vili jungi Manne i dere Gägend, Sticker gleert. Sant Galle isch zu säber Zyt wältwyt de bedüütendschti Mittelpunkt vo de Stickery gsy. Tuusigi vo Mäntsche händ vo dem Handwärch gläbt. Es isch e herti Arbet gsy, wo Woolstand und au wirtschaftlichi Abhängikäit prunge hed. 1910 isch fascht e Füüftel vom schwyzerische Export us de Oschtschwyzer Textilbranche choo. Läider isch wäred em erschte Wältchriäg de Export vo dene dekorative Schtoff schtarch zrugg ggange. E grossi Arbetslosigkäit hed sich ergää. Me hed d Lüüt äifach uf d Strooss gschtellt. My Grossvatter, de Joseph Stadler, hed as Gwärkschafter Sträiks is Lääbe grüeft und sich für die betroffne Familie ygsetzt. Es hed alles nüüd gnützt. Vili Unternäme händ Produktion vo äim Taag uf de ander ygschtellt. Är sälber isch drum mit synere Frau und syne drüü Chind uf Zug choo. Är hed 1920 e Schtell gfunde as Sekretär vo de chrischtliche Gwärkschaft.

Är isch politisch e Konservative gsy. Drum isch är - chuum z Zug aachoo - in Hirsche ggange und hed sich deet bi de Konservative Volksparty vorgschtellt. De Hirsche isch d Stammbäiz vo de Konservative gsy. Är hed sich mit sym Toscanelli-Schtumpe im Muul bi de kurlige konservative Mannerundi vorgschtellt. Min Grossvatter vätterlichersyts, de Karl Bossert, isch mit synere Schrynerschurz am Stammtisch ghocket und hed i Schnauz ine brummlet «Aagschwämmti Schiffländiwaar». Sant Galle isch halt gar wyt ewägg gsy und do chund e sone «frömde Fötzel», wo guet hed chönne schnore, i d Stammbäiz ine. Duezmool heds halt no nid e so vili Frömdi z Zug ghaa. De Dieläkt vo de Oschtschwyz hed halt z Zug vor mee as 100 Joor gar frömd töönt.

De Grossvatter Stadler hed nume gschmunzlet und isch zmizt i die Rundi ine ghocket und hed am Stammtisch gleert d Zuger Politik z verstoo. Är isch Mitglied vo de konservative Party worde und scho zwöi Joor schpööter hed me de Stadler as konservative Gwärkschafter für de Kantonsroot uufgschtellt. Und me hedne de au gwäält. Är isch de vo 1923 bis 1954 as Kantonsroot e wichtige Maa i der Zuger Politik gsy. 1947 und 1948 hed är de Kantonsroot töffe präsidiere. Au isch är vo 1933 bis 1956 Kantonsrichter gsy. Duezmool heds au no Laierichter ggää. Bim Prozäss vo 1939, wo zum Todesurtäil vom Paul Irniger gfüert hed, isch är äine vo de Richter gsy. Wiän är deet gurtäilt hed, hed är nie verzellt.

Dass de Schrynermäischter Bossert und de Politiker und Gwärkschafter Joseph Stadler emol verwandt wärdid, händs bim erschte Träffe im Hirsche nid tänkt. «Schiffländiwaar» isch i üüsere Familie drum es gflüglets Wort gsy. My Vatter hed die Gschicht immer wider verzellt.

Wenn hüt i üüsne Gasse und Schtroosse fascht nume no änglisch gschwätzt wird, chund mir die Gschicht, wo vor über hundert Joore passiert isch, amigs i Sinn.

Im nüüe Hirsche söll scho bald wider e Bäiz mit Stammtisch entstoo. Wenn de deet e Frömde anehocket, wärdid die letschte Zuger sääge: «A new one is washed up in our town». Fry übersetzt: Luegid doo, wider e Nüüe heds i üüsi Stadt «gschwämmt»! Wie mänge Yhäimische gids äigentlich no?